zwykła czcionka większa czcionka drukuj
szukaj

Lalka zagubiona w konwencji

Słowacki Lalkowy Teatr na Rozdrożu w Bańskiej Bystrzycy na tegorocznym festiwalu Lalka Też Człowiek zaprezentował w Starej Prochowni kilka różnych spojrzeń na miłość. Stąd tytuł przedstawienia: "Wariacje miłości". Bo przecież rodzajów miłości jest bardzo wiele, a z miłości można nawet zwariować.

Sam temat spektaklu wydaje się prosty i wdzięczny, tak samo wygląda scenografia, podzielona na dwie części. Na scenie znajdują się dwa stoły, a pomiędzy nimi regał ze zwykłymi przedmiotami: książkami, bukietem kwiatów, ceramicznymi kubkami. Podejście do tego tematu jest z kolei nieco poważniejsze. "Wariacje miłości" to adaptacja dwóch opowiadań słowackich pisarek - Boženy S. Timava ("Za kogo pójść?") oraz Eleny M. Šoltésovej ("Moje dzieci"), a przedstawiona w nich miłość ma niewiele wspólnego z wdziękiem.

Spektakl, z racji sięgnięcia do dwóch utworów epickich, przedzielony został, podobnie jak scenografia, na dwie części. Pierwsza rozgrywa się po prawej stronie sceny, w bardzo jasnej przestrzeni, a główna postać tej części - Panna Młoda - ubrana jest na biało. To ona, razem z aktorką będącą swojego rodzaju poruszycielką, sprawczynią wydarzenień, animują lalki: wuja, ciotki i dwóch nauczycieli, kandydatów na męża. Panna Młoda w trakcie odwiedzin swojej rodziny na wsi, postanawia znaleźć tam sobie męża, co nie udało jej się zrobić w mieście. Tam nikt nie nadawał się na męża lub nie chciał się ożenić.

Wariacje miłości BABKOVE DIVADLO NA RAZCESTI Słowacka

Dzięki prostym zabiegom animowania lalkami oraz użyciu błyskotliwej, nieskomplikowanej metaforyki, np. banalnej zabawy w odgadnięcie, pod którym kubkiem jest ukryty kieliszek, udało się pokazać zespołowi ze Słowacji brak zdecydowania w miłości. Często boimy się coś zrobić, by zyskać miłość, wahamy się, więc nie robimy nic. Dopiero, gdy Pannie Młodej udaje się doprowadzić wiejskich nauczycieli do zazdrości, obaj walczą o jej serce. Ta z kolei, gdy osiąga w końcu to, czego chce, nie może się zdecydować, kogo wybrać.

Tuż po dokonanym wyborze i zaślubinach, kiedy to sama aktorka staje się animowaną lalką, przenosimy naszą uwagę na lewą część sceny. Jest ona ciemniejsza, znajduje się na niej jedna aktorka o wybielonej twarzy, w czarnej sukni, przypominającej dziewiętnastowieczne stroje. To dosyć płynne przejście może być odebrane jako kontynuacja życia Panny Młodej; tego, co mogłoby się stać po jej ślubie z nauczycielem. Ten scenariusz jest jednak bardzo gorzki, ponieważ dotyka miłości matki do swoich dzieci i cierpienia, jakiego się doznaje, gdy je się traci na skutek choroby.

Ten fragment również posiłkuje się prostymi zabiegami, wykorzystując konwencję teatru przedmiotu - członków rodziny głównej bohaterki, męża i jej dwójkę dzieci, symbolizują ceramiczne kubeczki. Aktorka odgrywa wspólne zabawy z dziećmi, kiedy są one małe, pokazuje, jak wychowuje je ojciec, oraz jak przeżyła ich utratę. Całość jest przygnębiająca, jednak niektóre ruchy aktorki są zbyt teatralne, zbyt plastyczne w swoim zamyśle, by wiarygodnie oddać emocje cierpiącej kobiety. Granica pomiędzy ukazaniem prawdziwego uczucia a przerysowanym znakiem może być bardzo cienka.

Taki jest właśnie problem tego przedstawienia. Temat, w pierwszej partii pokazany nieco rysunkowo, ale ironicznie, w drugiej już poważniejszy, próbujący pokazać miłość z tej głębszej strony, nie tworzył całości z formą spektaklu. Wiele metafor, sporych rozmiarów lalki, narzucająca się często muzyka - wszystko to nie pasowało do próby ukazania problemów miłości, zwłaszcza w odsłonie drugiej. Ta dysharmonia nastrojów nie pozwoliła nacieszyć się ironią i dystansem zaproponowanym nieco zbyt ostrożnie. Nie pozwoliła także na większe obcowanie z pięknie stworzonymi czterema lalkami, które wykorzystane zostały tylko w pierwszej części. Całość więc balansuje pomiędzy konwecją teatru lalek, przedmiotu, a teatrem psychologicznym z głęboką introspekcją. Nieprzystawalność tych dwóch biegunów nie uczyniła z "Wariacji miłości" dobrego doświadczenia.

Magdalena Zielińska
Teatralia Warszawa
29 grudnia 2011

Bábkové Divadlo na Rázcestí (Lalkowy Teatr na Rozdrożu w Bańskiej Bystrzycy, Słowacja) "Wariacje miłości"
obsada: Marianna Mackurová, Nina Müller, Mária Danadová
reżyseria, scenariusz: Iva Š.
dramaturgia: Marián Pecko
kostiumy, lalki: Eva Farkašová
muzyka :Juraj Haško
dźwięk i światło: Ivan Kapsiar
premiera: 24 marca 2011 r.
VI Międzynarodowy Festiwal Teatru Lalek i Animacji Filmowych dla Dorosłych "Lalka też Człowiek", 11 - 20 listopada 2011, Warszawa.

© "teatralia" internetowy magazyn teatralny 2008 | kontakt: | projekt i administracja strony: | projekt logo:
SITEMAP