Mięso dla psów

"Wolnym jest się dopiero wtedy, kiedy nie ma się już po co żyć"
                                                                  Erich Maria Remarque

Dwóch Polaków z dala od ojczyzny spędza swoje dni i noce w ciasnym, niewygodnym i brzydkim pomieszczeniu, w budynku, w którym żyją inni im podobni, gdzie w rurach słychać życie innych ludzi... Czy to mogą być nasze czasy?

Intelektualista, wykształcony, znający języki obce, dwukrotnie żonaty, szukający wolności z dala od miejsc, z którymi coś go łączy, z dala od wspomnień i wieści z ojczyzny. Robotnik, przeciętniak, pracowity, żyjący marnie z dnia na dzień oczekiwaniem na powrót do rodziny, oszczędzający pieniądze na dom i lepszą przyszłość. Obydwaj tak różni przeszłością, tak różni doświadczeniami, tak różni oczekiwaniami, a jednak tak wiele ich łączy w tej nowej codzienności.

Dramat Mrożka w reżyserii Artura Żmijewskiego jest rozprawą na temat wolności. Polacy podczas swej nocnej rozmowy - kłótni i wymiany poglądów - rozprawiają o celu swojego pobytu, o tym, co było, o tym, co będzie, wciąż udowadniając sobie samym, że w swojej obecnej sytuacji czują się wolni i niezależni. Zdają się powtarzać, że jedyne ich zmartwienia to hałas w rurach, brak wody i cukru, niesymetryczność wydatków, wciąż jednak omijając te najważniejsze i najtrudniejsze pytania. Życie w ciasnym pomieszczeniu, przesypianie wolnego czasu, odżywianie się najtańszym jedzeniem, trwanie z dnia na dzień, bez rozrywek, bez uczuć, wartości, przyjaciół i bliskich, bez ojczyzny i kontaktu z rzeczywistością. Takie życie - czy ono kiedyś się skończy?

"Emigranci"
fot. J. Ostałowski
Życie Warszawy

Czy człowiek uciekający przed swoją przeszłością, przed niewygodnymi znajomościami, trudną sytuacją polityczną, zostawiający wszystkie wspomnienia i odcinający się od nich, czy taki człowiek jest wolny? Czy człowiek, który egzystuje po to, by zarabiać pieniądze na swoje przyszłościowe plany, tracąc dni, miesiące, lata z dala od rodziny i tego, co kocha, czy taki człowiek jest wolny?

Sytuacja tych dwóch Polaków przypomina dzisiejsze wyprawy wielu polskich studentów, którzy wyjeżdżają zagranicę w poszukiwaniu lepszych zarobków i w ucieczce przed nierozwiązanymi problemami i niepogodzoną codziennością swojego życia. Tam znajdują upragnioną rzeczywistość: ciasne wieloosobowe mieszkania do wynajęcia, najtańszą żywność i najcięższą pracę, którą zapełniają swoje puste życie, wierząc w sens otrzymywania większych pensji. Przy okazji tracą swoje młode lata, wakacje i słoneczne dni, swoje mniejsze i większe szansy w życiu tutaj, "u nas". Bo "u nas jest daleko stąd", a "tam" jest się przecież tylko na chwilę...

Spektakl zmusza do refleksji nad poszukiwaniem wolności absolutnej, nad sensem pogoni za swoimi wyobrażeniami o lepszym życiu, odsłaniając tęsknotę i pustkę, która zostaje człowiekowi, gdy jest sam.

Bardzo emocjonalna gra aktorska zwraca uwagę na doniosłość pozornie błahych problemów, wzbudza niepokój i momentami wręcz niechęć do tych dwóch sfrustrowanych ludzi, którzy nie mogą sobie dać rady sami ze sobą. Odgłosy w rurach, lejąca się woda, bałagan i brzydota pomieszczenia, w którym przyszło im spędzić tyle czasu, działają przygnębiająco. Oderwani od świata, bez kontaktu z innymi ludźmi, sami gniją w swoich żalach i pretensjach. Specyficzna dynamika i ciężka atmosfera mogą działać odpychająco, lecz jeśli uda nam się poddać refleksji, treści zawarte w dramacie Mrożka są dziś bardzo aktualne.

Swoją drogą ciekawe, jak wielu Polaków za cenę wysokich zarobków jest w stanie odżywiać się całkiem dobrym mięsem dla psów?

Agnieszka Rosa
Teatralia Kraków
3 kwietnia 2009

Teatr Telewizji
Sławomir Mrożek
"Emigranci"
reżyseria - Artur Żmijewski
scenografia - Arkadiusz Kośmider
muzyka i efekty dźwiękowe - Piotr Miki Mikołajczak
światło - Andrzej Wolf
obsada:
AA - Tomasz Kot
XX - Wojciech Mecwaldowski
premiera - 17 września 2008 r., Teatr Praga w Warszawie
premiera w TVP Polonia - 26 marca 2009 r.

© "teatralia" internetowy magazyn teatralny 2008 | kontakt: | projekt i administracja strony: | projekt logo:
SITEMAP