Wycieczka na Górę Wisielców

Galgenberg - definicja: 1. Wzgórze Wisielców w okolicach Brukseli. 2. Wzgórze Wisielców w Wodzisławiu Śląskim. 3. Nazwa zespołu określającego swoją muzykę jako "black metal". 4. Spektakl Agaty Dudy-Gracz zrealizowany w krakowskim Teatrze im. J. Słowackiego.

W tym artykule zajmiemy się ostatnią z w/w definicji.

Przedstawienie, pokazane w Centralnym Basenie Artystycznym podczas festiwalu "Gorzkie Żale", jest swobodną kompilacją tekstów belgijskiego dramatopisarza Michela de Ghelderode. W spektaklu odnajdziemy wątki z m. in. "Wędrówki Mistrza Kościeja" i "Kobiet u Grobu". Co łączy Dudę-Gracz ze słabo znanym w Polsce autorem? Fascynacja malarstwem Brueghla: scenami "chłopskimi" z topornymi postaciami, osobliwie ukazanymi motywami biblijnymi, tajemnicą ukrytą w tych z pozoru oczywistych ujęciach rodzajowych. Przede wszystkim jednak z rozbuchaną ponad wszelką miarę groteską.

Galgenberg TEATR IM. J. SŁOWACKIEGO Kraków

"Galgenberg"

Wszystko to widoczne jest w scenografii, zaprojektowanej przez reżyserkę. Nieduża przestrzeń z równoległym do widowni podestem przypomina przykurzony warsztat szewca, choć jak podaje głos z offu, znajdujemy się na oddziale zamkniętym, w separatce dla wariatów. Sprzęty grubo pokryte pajęczyną, kuriozalne meble - połączenie krzesła biurowego z sedesem, wanna o przedziwnym kształcie, truchło psa z wyżartym bokiem. W tę mroczną konwencję wpisują się bardzo udane kostiumy (bo trudno nazwać je pięknymi). Jeden z bohaterów ubrany jest w przykrótkie ogrodniczki, porusza się w butach na obcasie, a na głowie ma metalowy lejek. Przypomina postaci z obrazów innego, łączącego Dudę-Gracz i Ghelderode malarza - Hieronima Boscha. Parada odrażających, powykrzywianych, ale bardzo zajmujących w swojej brzydocie człowieczków.

Spektakl składa się z kilku epizodów, niełączących się w spójną całość, ale oscylujących wokół tematu i atmosfery Góry Wisielców. Pomiędzy sekwencjami następują wyciemnienia, poprzedzone bardzo silnym błyskiem reflektora w oczy widzów. Jakby reżyserka zachęcała: "A teraz spójrzcie w swoje dusze...". Bardzo a propos nazwy festiwalu.

Wątki mistyczne, zaczerpnięte z twórczości Ghelderode przeplatają się z zupełnie współczesnymi motywami. Na przystanku zgromadziły się dwie stare zakonnice, emeryt z maryjnym sztandarem, pełen werwy pielgrzymkowicz i święta Weronika, obrzucana przez grupę inwektywami za przetrzymywanie chusty. Nie zabrakło także nowoczesnych brzmień, pod postacią piosenki "I need a hero" Bonnie Tyler. W rytm tego nietypowo ujętego "wezwania do Mesjasza" brawurowo tańczy Władca z dworem (świetny Krzysztof Piątkowski).

Spektakl z założenia przeznaczony jest wyłącznie dla dorosłych. Sceny brutalnego gwałtu na Starej Kobiecie (Marta Konarska) plus inne, liczne akty przemocy faktycznie nie są dedykowane dzieciom. Wbrew pozorom Duda-Gracz nie epatuje jednak wulgarnością. Takie zabiegi usprawiedliwia temat: obraz powszechnego zepsucia świata domaga się przecież dosadnych środków. "Galgenberg" z jego nawiązaniami do aktualnej rzeczywistości można by nazwać współczesnym moralitetem, ale reżyserka nie narzuca widzom jednoznacznego odczytania przedstawienia w duchu: "Ukorz się, o prochu marny". Wręcz przeciwnie - prowokuje, ale w dobrym guście. W duchu Brueghla.

Anna Byś
Teatralia Warszawa
8 kwietnia 2009

Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie
"Galgenberg"
na motywach sztuk Michela de Ghelderode
adaptacja, reżyseria i scenografia: Agata Duda-Gracz
muzyka: Jakub Ostaszewski
reżyseria światła: Piotr Pawlik
choreografia: Kamila Jankowska, Witold Jurewicz
maszyny i instalacje: Adam Łucki
asystent reżysera: Agata Schweiger
obsada: Marta Konarska, Tomasz Międzik, Rafał Dziwisz, Maciej Jackowski, Sławomir Rokita, Krzysztof Piątkowski
premiera: 26 maja 2007 r.
Spektakl zaprezentowany w Centralnym Basenie Artystycznym w Warszawie, w ramach festiwalu "Gorzkie Żale" 2009 r.

© "teatralia" internetowy magazyn teatralny 2008 | kontakt: | projekt i administracja strony: | projekt logo:
SITEMAP