Angielskie s這wo / English word

S這wa, s這wa, s這wa... Mawiaj, 瞠 to one stworzy造 鈍iat. Istnia造 nawet takie czasy, gdy stanowi造 konstytutywny element teatru. Wydawa by si mog這, 瞠 tak b璠zie zawsze. Tymczasem tw鏎cy sprawili widzom (i samym sobie r闚nie) niespodziank, przesuwaj帷 wektor re篡serski.

Dramat by czynnikiem decyzyjnym, re篡serowa si sam, z drobn pomoc inscenizator闚. Nast瘼nie wolno嗆 wynios豉 lud na barykady, a rewolucja odwr鏂i豉 hierarchi i w tym temacie. Teraz to re篡ser jest panem i w豉dc, kt鏎y wysysa z dzie豉 literackiego dok豉dnie tyle soku, ile jest mu potrzebne. Co wi璚ej, to on decyduje, jaki smak 闚 nektar b璠zie posiada. Potem jeszcze tylko troch reklamy, wyrobienie swojej marki i mo積a rusza na pod鎩 rynku konsument闚 sztuki.

W naszym kraju, kt鏎y mia szcz窷cie posiada poet闚 i dramaturg闚 o wielkim formacie, s這wo mimo wszystko jest wci捫 bardzo wa積ym elementem. Nie powinno si zapomina, jakie informacje s zakodowane w ka盥ym z nich. To nie jest ju tylko kwestia ca貫j nadwy磬i informacyjnej i wszystkich 陰cznik闚 pomi璠zy postaciami dramatu a widzem / czytelnikiem. Mam na my郵i kultur. Polskie s這wo w polskim dramacie ma by czynnikiem zachowuj帷ym substancj narodowej kultury.

"Osama bohater"
fot. G. Nowak

Ma by, ale czy jest? Rozmowy, dotycz帷e kondycji obecnych dramaturg闚, tworz帷ych w (cudownym przecie) naszym wsp鏊nym j瞛yku, prowadzone by造, s i z pewno軼i b璠. Nie wynikn窸o z nich jeszcze nic szczeg鏊nie konstruktywnego, a trzeba przecie na jakim s這wie dramatycznym jednak pracowa. Z czystym sumieniem mo積a dr捫y dzie豉 Szekspira, tam zawsze znajdzie si jeszcze dodatkowy poziom mo磧iwej interpretacji. Nim samym - mimo wszystko - repertuar teatru ci篹ko jest zape軟i. T逝maczymy, zatem dzie豉, t逝maczymy rzec by mo積a z du篡m zaanga穎waniem. Dzie豉 niemieckich brutalist闚, opadaj 豉godnie, nie szokuj帷 ju opinii publicznej. Gorzej, chocia dosi璕aj niemal poziomu zgnilizny emocjonalnej, raduje niekt鏎ych j瞛yk, zamiataj帷y chodniki biedniejszych dzielnic. Dr捫ymy jeszcze rynek literatury rosyjskiej, licz帷 na odnalezienie nast瘼cy Czechowa. Rynek angielski i ameryka雟ki r闚nie sta si miejscem po這w闚. Tutaj moim zdaniem pojawia si zasadniczy problem. Teatry zza oceanu, r騜ni si przecie od naszych europejskich budynk闚, ale przede wszystkim od ca貫j struktury teatru jako instytucji. Odmienne s w swojej estetyce, funduj帷ej widzom dziwny tw鏎, zawieszony gdzie pomi璠zy marnej jako軼i eksperymentem, a czym niegodnym por闚nania z cudami techniki stosowanymi na Broadway'u. Mo磧iwe oczywi軼ie, 瞠 tam owa "nijako嗆" nie jest dla nikogo znacz帷ym problemem. Nie mo積a mie przecie wszystkiego (albo kino albo teatr). Niestety, wydaje mi si, 瞠 co z bezcelowo軼i s這wa przedosta這 si r闚nie do 闚czesnej dramaturgii angielskiej. Skoro muzyczne legendy i rewelacje kr捫 pomi璠zy nimi, skoro filmowi aktorzy emigruj licz帷 na si喚 swojego akcentu, to dlaczego nie mo瞠 by tak samo z tematyk i esencj teatru?

Zaskoczy mnie spektakl "Osama bohater", pi鏎a - czy mo瞠 raczej pliku tekstowego - Dennisa Kelly'ego (polski przek豉d - Jacek Poniedzia貫k). Nie ka盥e jednak zaskoczenie nosi w sobie pozytywne emocje. W tym wypadku by這 to g堯wnie rozdra積ienie i zdenerwowanie. Najciekawszy momentem przedstawienia, wzbudzaj帷ym jakiekolwiek zainteresowanie by samoch鏚, unosz帷y si na sznurkach, swoj drog bardzo zagadkowych w swej konstrukcji (cho doskonale widocznych). Znajdowa si par metr闚 nad scen, do嗆 blisko g堯w aktor闚, zatem nic dziwnego, 瞠 pobudza nieco poziom wyobra幡i techniczno-motoryzacyjnej. B喚dem i niedopatrzeniem by這by obarcza ca陰 win aktor闚, pr鏏uj帷ych w jaki spos鏏 "ugry潭" ten spektakl. Starali si wyskoczy z matrycy symultanicznie rozgrywaj帷ych si scen / epizod闚. Po陰czone by造 one ni熤i najgorszego gatunku i daleko im od g喚bszego sensu. Szczytem eksperymentalnej bezsensowno軼i jest ostania scena, gdzie bohaterowie nagle odseparowuj帷 si od siebie, wyg豉szaj w stron publiczno軼i monologi r騜nej tre軼i. R騜nej, dziwnej tre軼i, nale瘸這by doda. Przypomina mia造 by mo瞠 o tym, jak multikulturowe s angielskie l康y. Dla nas S這wian, tak lubi帷ych zamyka si w swojej w豉snej, ciasnej puszce kulturalnej, nic specjalnego nie wynika z tego zagmatwania sens闚. Na ca貫 szcz窷cie, problem terroryzmu nie dotkn掖 nas a tak silnie i g喚boko. Mo瞠 na tym polega granica, utrudniaj帷a przedostanie si tego tekstu do naszej wyobra幡i i do naszych serc. Nie spos鏏 wzbudzi uczucia katharsis czym znanym tylko z telewizora, Internetu i gazet.

Prosz, poszukajmy inspiracji w miejscu nam bli窺zym, nie jed幟y do Afryki po fabu喚 nowego dramatu. Nie tw鏎zmy te komedii wg wzorca sitcomu. Wracajmy do 廝鏚e, do polskich 廝鏚e - polskiego s這wa!

Olga Chwi這wicz
Teatralia 鏚
2 marca 2009

Teatr im. Stefana Jaracza w υdzi
Dennis Kelly
"Osama bohater"
przek豉d: Jacek Poniedzia貫k
opieka re篡serska: Waldemar Zawodzi雟ki
scenografia: Maciej Chojnacki
opracowanie muzyczne: Rafa Kowalczyk
re篡seria 鈍iat豉: Krzysztof Sendke
asystent scenografa: Ryszard Warcholi雟ki
asystent re篡sera: Alicja 鑿ikli雟ka
obsada: Ewelina Gnysi雟ka, Rados豉w Osypiuk, Matylda Paszczenko, Mariusz Siudzi雟ki, Micha Staszczak
premiera: 6 czerwca 2008 r.

© "teatralia" internetowy magazyn teatralny 2008 | kontakt: | projekt i administracja strony: | projekt logo:
SITEMAP