Dla Ciebie... dla Ciebie... a dla Ciebie nie...

Długo wyczekiwany w Olsztynie, poprzedzony happeningami promocyjnymi, konferencjami, Międzynarodowy Festiwal Teatralny Demoludy rozpoczęty! Bałkańską kulturę mieszkańcy Olsztyna mogli bliżej poznać już w poniedziałek 14 września na dziedzińcu teatru, gdzie czekały stoiska z kuchnia bałkańską, winem czy grą w balote. Jednak właściwe rozpoczęcie, czyli spotkanie z aktorami i sceną nastąpiło 15 września. Pierwszym gościem olsztyńskiego teatru była chorwacka grupa KUFER, która przywiozła ze sobą przedstawienie "O iskrenosti ili odgovornost kapitala", czyli "O szczerości albo odpowiedzialności kapitału"

Reżyserem przedstawienia jest Mario Kovač, który jednocześnie występuje w roli aktora. Sztuka opowiada o działalności teatru w Chorwacji. Na pierwszy plan wysuwa się temat finansowania tamtejszej działalności artystycznej. Nie jest to jednak sztuka pochwalna, wznosząca na piedestał władze Zagrzebia, zajmujące się tym elementem kultury. Uczestnicy przedstawienia burzą fasadę i pokazują realia, prawdziwe oblicze aktorstwa w ich ojczyźnie. Sam spektakl do klasycznych nie należy. Przypomina raczej dyskusję, reportaż.

Całą sztukę można by podzielić na trzy etapy. Pierwsza część to krótkie fragmenty spektakli, w których biorą udział poszczególni aktorzy, występujący w grupie KUFER. Następnie Mario dzieli chorwackich artystów. O przynależności do poszczególnych grup decyduje przede wszystkim posiadanie, lub nie, dyplomu aktora. Z reprezentantem każdej grupy rozmawia reżyser. Pytania dotyczą m.in. drogi zawodowej, zarobków, pasji, jaką jest ich zawód. Zgodnie z podziałem odpowiedzi padają z ust m.in. aktora z dyplomem, aktora z niepełnym wykształceniem czy aktorów-amatorów.

KAZALISNA UDRUGA FRUSTRIRANIH REDATELJA KUFER Zagrzeb

"O szczerości albo odpowiedzialności kapitału"

Pomysł stworzenia takiego widowiska jest odpowiedzią na nieuczciwy podział środków finansowych między chorwackie teatry, gdzie ponad 50% przyznaje się Chorwackiemu Teatrowi Narodowemu. Inne niż zjawisko frapujące aktorów ma być przedstawienie, którego celem jest transparentność. Ekipa krok po kroku opisuje schemat pracy nad sztuką. Nie ukrywają żadnego elementu. Aby wszystko było jasne i oczywiste aktorzy opowiadają, ile kosztowały ich kostiumy, a także na co przeznaczyli zarobioną sumę. Scenografia nie jest wyszukana: kilka krzeseł, stół, proste rekwizyty typu papierosy i piwo (także wliczone są w kosztorys), po które chętnie sięgają artyści. Buduje to atmosferę tzw. luzu i nonszalancji, spotęgowaną zamówioną na scenę pizzą z olsztyńskiej pizzerii. Widzimy także komputer, za pomocą którego nawiązujemy połączenie przez komunikator Skype z nieobecną w Polsce, z powodu premiery, aktorką.

Za pomocą komputera Kovač wraz z pracującym na scenie informatykiem pokazują także zestawienia i tabele, które lepiej ukazują omawiany problem. Kostiumy są częścią przedstawień, które aktorzy prezentują na początku, aczkolwiek na zakończenie artyści ubierają stroje, jakie mieli na bankiecie, i to z nich właśnie rozliczają się z publicznością. Miłym elementem jest znajomość języka polskiego przez jedną z aktorek, chociaż całemu przedstawieniu towarzyszy niezbędna tłumaczka.

Bardzo trudno ocenić grę aktorską. Wszystkie dane, wypowiedzi, przemyślenia są prawdziwe, więc odnosi się wrażenie raczej udziału w dyskusji tematycznej. Pozostaje jednak bić brawo za odwagę podjęcia się tak kontrowersyjnego tematu. Mimo że na widowni nie raz słychać śmiech, a sztuka jest pełna ironicznego humoru, ma to gorzki posmak. Przekonujemy się, że większość chorwackich aktorów uprawia ten zawód z miłości i pasji, ale praca w teatrze nie może być dla nich jedynym źródłem utrzymania ze względu na niskie zarobki.

Wychodząc z teatru, słyszę jeszcze komentarze nieświadomych do tej chwili, tak jak ja, osób. Nieświadomych, z czym muszą zmagać się goście festiwalu w swoim kraju na co dzień.

Aneta Olender
Przysposobienie Krytyczne (Olsztyn)
19 września 2009

Kazalisna Udruga Frustriranih Redatelja KUFER (Zagrzeb, Chorwacja)
Mario Kovač
"O szczerości albo odpowiedzialności kapitału"
("O iskrenosti ili odgovornost kapitala")
scenariusz, scenografia, reżyseria: Mario Kovač
muzyka: Ivan Golic
obsada:
Ana Franjic
Ivan Golic
Mario Kovac
Maja Kovac
Dean Krivacic
Zrinka Kusevic
premiera: 5 marca 2009 r.
III Międzynarodowy Festiwal Teatralny DEMOLUDY, 14-19 września 2009 r.

© "teatralia" internetowy magazyn teatralny 2008 | kontakt: | projekt i administracja strony: | projekt logo:
SITEMAP